Zo werkt de Opfrisscan

De Opfrisscan bekijkt de homepage van een website en geeft een rapportcijfer. Hier lees je wat de scanner bij je site opvraagt en hoe je cijfer tot stand komt, zodat je elke uitslag zelf kunt controleren.

De scanner komt alleen langs als iemand je adres invult op websiteopfrissen.nl, of als wij je site zelf scannen. Hij zoekt zelf geen sites op.

Deze pagina wordt gemaakt uit dezelfde instellingen als de scanner. Verandert er een regel of een grens, dan verandert deze pagina mee.

Wat de scanner leest

De scanner kijkt alleen en leest wat je website aan elke bezoeker laat zien. Dit zijn de adressen die hij opvraagt:

• je homepage, via https en via http (om te zien of http doorstuurt naar https)
• /robots.txt
• je sitemap: het adres uit robots.txt, of anders /sitemap.xml
• /llms.txt
• alleen als je site WordPress gebruikt: /feed/, om het versienummer te lezen

Daarbij kijkt hij naar de HTML van de homepage, de headers die je server meestuurt en het certificaat van je site.

De scanner doet hooguit 10 verzoeken per scan bij jouw site. Een doorverwijzing volgt hij hooguit 5 keer. Van elk antwoord leest hij hooguit 2 MB.

Twee bronnen buiten je site

• PageSpeed Insights van Google (www.googleapis.com). Google laadt je homepage zelf, zoals een telefoon dat doet, en meet hoe snel en hoe goed bruikbaar hij is. Die verzoeken komen van Google, niet van onze scanner.
• WordPress (api.wordpress.org). Hier vragen we op wat de nieuwste versie van WordPress is. Dat raakt jouw site niet.

Wat de scanner niet doet

• Hij logt niet in en vult geen formulieren in.
• Hij raadt geen adressen, zoals een beheerpagina of een back-up. Hij vraagt alleen de vaste adressen hierboven op.
• Hij zoekt niet naar zwakke plekken en probeert niets uit.
• Hij gebruikt alleen poort 80 en 443, de gewone poorten voor websites.
• Hij scant geen interne of private adressen, zoals een netwerk thuis of op kantoor.

Niet te zien

Soms kan de scanner iets van buitenaf niet vaststellen. Veel servers laten bijvoorbeeld hun PHP-versie niet zien. Dan staat er bij die toetsregel "Niet te zien".

Niet te zien telt niet mee in je cijfer, niet als goed en niet als fout. Het betekent dat we het van buitenaf niet konden zien, en dus niet dat het veilig of in orde is.

Een tijdelijke pagina

Staat op je homepage alleen een tijdelijke melding, zoals "binnenkort", "vernieuwd", "under construction", en minder dan 100 woorden? Dan geven we geen cijfer, ook niet per vraag. Je ziet dan: "Op je homepage staat nu alleen een tijdelijke melding. Daarom geven we geen cijfer." De toetsregels die naar de inhoud van je homepage kijken, staan dan op Niet te zien.

Een pagina die zich pas in de browser opbouwt

Staan er minder dan 30 woorden in de HTML, en wel veel script, dan bouwt je homepage zich pas in de browser op. De scanner ziet dan niet wat er op staat. Deze toetsregels staan dan op Niet te zien: Kop en actie bovenaan, Contact met één tik, Hoofdmenu, Slider op de homepage, H1, Wie, wat en waar in gewone tekst, Bedrijfsgegevens overal gelijk, KvK-nummer en adres zichtbaar, Reviews zichtbaar, Diensten en prijzen vindbaar, Openingstijden of bereikbaarheid en Afspraak maken of aanvragen. Bij de vraag staat dat erbij.

Restaurants, cafés en bezorgers

De scanner weet niet in welke branche je zit. Daarom kijkt hij naar je homepage zelf. Staat in de bedrijfsgegevens in de code dat je bijvoorbeeld een restaurant, café of bakker bent? Of zien we minstens 2 van deze 4 dingen? Dan gaat je uitslag over reserveren en bestellen in plaats van een afspraak, en over je menukaart in plaats van je diensten.

• een menukaart, zoals "menukaart", "onze kaart", "lunchkaart"
• reserveren, zoals "reserveren", "reserveer", "reservering"
• bestellen of bezorgen, zoals "bestel online", "online bestellen", "bestel nu"
• eten en drinken, zoals "lunch", "lunchen", "diner"

Eén ervan is niet genoeg. Ook een kapper schrijft soms "reserveren".

Hoe je cijfer tot stand komt

De scan kijkt naar 6 vragen die je klant zich stelt. Drie daarvan kunnen we van buitenaf meten: "Vinden ze je?", "Werkt het op hun telefoon?" en "Straalt je site betrouwbaarheid uit?". Alleen die drie maken je cijfer, en elke vraag telt even zwaar: 1/3 van het totaal.

Signalen

Bij "Snappen ze meteen wat je doet?", "Vinden ze wat ze zoeken?" en "Kunnen ze je makkelijk bereiken of boeken?" lezen we de tekst en de opbouw van je homepage. Zo'n lezing kan fout gaan: een knop met een ander woord, of prijzen op een andere pagina. Daarom geven we bij die vragen geen cijfer en geen Ja, Deels of Nee. We noemen alleen wat we zagen, zoals "We zagen een belknop bovenaan je homepage." Daarna vragen we je zelf te kijken. Zagen we niets, dan staat er: "Hier konden we van buitenaf weinig over zeggen."

Ook bij de drie meetvragen lezen we een paar dingen, zoals reviews en je KvK-nummer. Dat zijn ook signalen: ze staan op je uitslag, maar tellen niet mee in je cijfer. Een signaal zegt nooit dat iets ontbreekt.

Van toetsregel naar cijfer

Elke toetsregel geeft goed (100 punten), matig (50 punten) of onvoldoende (0 punten). Een regel weegt 1, 2, 3 of 4 keer mee. Per vraag nemen we het gewogen gemiddelde van de regels die we konden zien, en delen dat door 10. Zo krijg je een rapportcijfer met één decimaal.

Is minder dan de helft van het gewicht van een vraag te zien, dan krijgt die vraag geen cijfer.

Bij elke meetvraag staat ook een kort antwoord: Ja vanaf 8,0, Deels vanaf 5,5, en anders Nee.

Het totaalcijfer is het gemiddelde van de 3 meetvragen. Heeft een van de 3 geen cijfer, dan geven we geen totaalcijfer. Je ziet dan: "We konden te weinig zien voor een cijfer".

Je cijfer komt alleen uit de meetregels op deze pagina. Er telt geen mening over je ontwerp mee.

We vergelijken je site niet met andere sites. Je cijfer zegt iets over je eigen homepage, op de dag van de scan.

Snelheid op een telefoon

Bij de vraag "Werkt het op hun telefoon?" meten we de snelheid op meer manieren dan één score. Voor deze metingen gebruiken we de grenzen van Google:

De meting bij echte bezoekers komt uit de gegevens die Chrome bij bezoekers van je site verzamelt, over de laatste 28 dagen. Google kijkt naar de waarde die 3 van de 4 bezoeken halen. Heeft Google genoeg van die gegevens, dan telt deze meting 4 keer mee, zwaarder dan de Google-test (3 keer). Heeft Google te weinig gegevens, wat bij kleine sites vaak zo is, dan staat hij op Niet te zien en telt hij niet mee.

Van cijfer naar opfrisniveau

Draait je site op een versie van PHP of WordPress die geen beveiligingsupdates meer krijgt? Dan is het opfrisniveau nooit gunstiger dan opknapbeurt. Je cijfer blijft wel staan, want dat is een meting. Onder de kop lees je de reden.

Oude techniek

Ziet de scanner oude techniek, dan staat onder de kop bijvoorbeeld: "Je site draait op techniek uit 2015 of ouder." We kijken naar de versies van jQuery, Bootstrap, WordPress en PHP en naar het copyrightjaar op de pagina. Het oudste signaal bepaalt het jaar. We tonen de zin alleen als dat jaar 5 jaar of langer geleden is. De zin telt niet mee in je cijfer.

Het jaar van een versie is het jaar waarin die versie voor het eerst uitkwam. Bronnen:

• jQuery: GitHub, tags van jquery/jquery
• Bootstrap: GitHub, tags van twbs/bootstrap
• WordPress: GitHub, tags van WordPress/wordpress-develop
• PHP: GitHub, tags van php/php-src

Als de meting van Google niet lukt

Deze toetsregels komen uit PageSpeed Insights:

• Lighthouse toegankelijkheid, mobiel
• Contrast van tekst
• Klikdoelen groot genoeg
• Lighthouse prestaties, mobiel
• Snelheid bij echte bezoekers (Chrome-gegevens van Google over de laatste 28 dagen: LCP, INP en CLS)
• Largest Contentful Paint (hoe snel het grootste deel van je pagina in beeld staat)
• First Contentful Paint (hoe snel er iets in beeld staat)
• Speed Index (hoe snel je pagina zich vult)
• Total Blocking Time (hoe lang je pagina niet reageert tijdens het laden)
• Cumulative Layout Shift (hoeveel je pagina verspringt tijdens het laden)
• Reactietijd van de server (Time to First Byte, hoe snel je server antwoordt)
• Paginagewicht (eigen grens)
• Aantal verzoeken (hoeveel bestanden je homepage laadt, eigen grens)
• Afbeeldingen: formaat en grootte
• Lighthouse SEO, mobiel

Google meet je homepage op de telefoon drie keer, na elkaar. Elke meting geeft net iets andere waarden. Daarom telt per meetwaarde de middelste van de drie. Zo bepaalt één toevallig snelle of trage meting je uitslag niet. Lukken er maar twee, dan telt per meetwaarde de minst gunstige van de twee. Lukt er één, dan telt die.

Lukt een meting niet, dan proberen we het nog één keer. Zegt Google dat het even te druk is, dan wachten we eerst 10 seconden. Lukt er dan geen enkele meting, dan geven we geen totaalcijfer en geen opfrisniveau. Je ziet dan: "We konden je site niet helemaal meten." Zo maakt een meting die niet lukte je uitslag nooit gunstiger.

Alle toetsregels

Per vraag zie je hieronder elke meetregel met zijn gewicht en zijn grenzen, en welke signalen we lezen. "Eigen grens" betekent dat er geen officiële norm is en dat wij de grens hebben gekozen.

Zo herken je de scanner

De scanner stuurt bij elk verzoek deze User-Agent mee:

Opfrisscan/0.1 (+https://websiteopfrissen.nl/scanner)

Zo zie je in de logboeken van je server wanneer we je site hebben gescand.

Bezwaar of een fout melden

Klopt er iets niet in je uitslag? Of wil je niet dat we je site scannen? Mail ons op [PLAATSHOUDER: emailBezwaar]. Noem je domein en de datum van de scan.

• Een fout in je uitslag: we kijken de scan na. Klopt een toetsregel niet, dan passen we de regel aan voor iedereen. Deze pagina verandert dan mee.
• Niet gescand worden: we zetten je domein op een lijst, zodat de scanner het niet meer opvraagt.

We reageren binnen [PLAATSHOUDER: reactietermijn].

Je kunt de scanner ook zelf tegenhouden. Zet dan deze twee regels in je robots.txt:

User-agent: Opfrisscan
Disallow: /

De scanner vraagt dan alleen je robots.txt op en geeft geen cijfer.